کد خبر: 82433996 (5842693) | تاریخ خبر: 29/11/1395 | ساعت: 16:27|
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

ترمیم اقتصادی و تلاش برای رهبری سیاسی هدف سفر اردوغان به سه کشور عربی

آنکارا- ایرنا- سفر چهار روزه رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه در راس هیات بلندپایه سیاسی، اقتصادی و نظامی به سه کشور بحرین، عربستان سعودی و قطر در حاشیه جنوبی خلیج فارس که با هدف نهایی ترمیم اوضاع وخیم اقتصادی و جلب حمایت برای رهبری سیاسی در منطقه انجام شد، دیشب پایان یافت.

به گزارش ایرنا، اردوغان در دور نخست سفر خود به بحرین رفت و در این کشور چهار توافقنامه همکاری در زمینه های مختلف امضا کرد و در ادامه سفر خود عازم عربستان شد و در آن کشور با مقامات سعودی به مذاکره پرداخت که محورهای گفتگوهای وی در این دیدارها موضوع ادامه جنگ سوریه، مسائل مشترک در خاورمیانه و نیز سرمایه گذاری مشترک و بسترسازی برای افزایش حضور گردشگران عربستانی عنوان شد.
وی در آخرین مرحله از سفر خود عازم دوحه قطر شده و با مقامات این کشور دیدار کرد و توافقاتی نیز در این سفر حاصل شد.
اهداف و دستاوردهای سفر اردوغان به کشورهای حاشیه خلیج فارس را در دو بخش سیاسی ـ امنیتی و اقتصادی می توان دسته بندی و تحلیل کرد.
*****
اهداف اقتصادی فراتر از مناسبات سیاسی
اردوغان که در داخل کشور طی یکسال گذشته دائم بر سر مشکلات اقتصادی پیش آمده در پی کودتا، اقدامات تروریستی متعدد و تیرگی روابط با همسایگان و کشورهای فرامنطقه ای تحت فشار بوده، با مشاهده کاهش درآمدهای این کشور به خصوص در بخش گردشگری و ارائه خدمات فنی و مهندسی در خارج از کشور، دست به کار شد و چاره کار را در تنظیم مجدد روابط سیاسی و اقتصادی با کشورهای پردرآمد دید و بر همین اساس، مراودات خود را با این کشورها افزایش داد.
در نخستین گام با عذرخواهی از کشور روسیه در پی تیرگی روابط دو کشور پس از ساقط شدن هواپیمای نظامی در شمال سوریه، سعی کرد روابط سیاسی و اقتصادی خود را با روسیه به وضعیت گذشته برگرداند و در مرحله بعدی، با تنظیم مجدد روابط با رژیم صهیونیستی درصدد برآمد تا در بازار این کشور دوباره حضور یابد.
در کنار این امر، سفر به سه کشور بحرین، عربستان و قطر که دارای دیدگاه های سیاسی نزدیکی با ترکیه در موضوعات منطقه ای و جهانی هستند، برنامه ریزی و اجرا شد.
دولت اردوغان که این روزها با بحران مالی و اقتصادی شدید مواجه شده و لیره ترکیه در حال سقوط است و تاکنون دو سوم ارزش خود را در 20 ماه گذشته از دست داده و به شدت در پی کاهش ورود گردشگران با کاهش درآمد مواجه شده، امید زیادی به حضور گردشگران عربی به خصوص از این سه کشور دارد به طوری که بر اساس اعلام رسانه های ترکیه، سفر اردوغان به کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس می تواند سالانه پنج میلیون توریست را روانه ترکیه کند.
نمایندگان و کارشناسان بخش گردشگری این کشور نیز افزایش تعداد ورود گردشگران عرب بعد از سفر اردوغان را پیش بینی می کنند و برای این کار، نمایندگان و مدیران حداقل 50 شرکت خدمات توریستی در سفر اردوغان به عربستان اعزام شدند.
همچنین حسن بایرام رئیس مجمع آژانس های توریستی شهر استانبول در این سفر گفت: ما از همین جا هم به کسانی که در عربستان، قطر و دوبی ساکن هستند، اعلام می کنیم که به کمپین 'همسایه ات را بردار و بیا' ملحق شوند.
طی 10 سال اخیر با اعمال سیاست های کارشناسی، گردشگران پرشماری از کشورهای عربی وارد ترکیه شده اند و ترکیه چشم امید به حضور آنها دارد به طوری امروز میزان ارزآوری و حضور هر توریست عربی در ترکیه بیش از 600 دلار برآورد می شود.
سال گذشته میلادی بیش از دو میلیون نفر توریست از کشورهای عربی و خلیج فارس وارد ترکیه شدند و این میزان گردشگر یک جاذبه مهم برای سفر اردوغان محسوب می شود و بر اساس برآورد کارشناسان، انتظار می رود بعد از سفر اردوغان به این منطقه، 20 درصد بر تعداد گردشگران ورودی افزوده شود و متولیان بخش گردشگری ترکیه در جریان سفر رئیس جمهوری اعلام کردند که در اجرای کمپین 'همسایه ات را بردار و بیا'، 50 درد تخفیف نیز در نرخ ارائه خدمات اعمال خواهند کرد.
سفر گردشگران خارجی به ترکیه در سال گذشته میلادی که با بیش از 30 درصد کاهش، نگرانی های جدی در بین دولتمردان این کشور ایجاد کرده، موجب شد تا رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه فراخوانی تحت عنوان 'همسایه ات را بردار و بیا' برای احیای گردشگری کشورش اعلام کند.
اردوغان دو هفته پیش طی سخنانی در جمع نمایندگان صنعت گردشگری این کشور، راه پیشرفت و موفقیت در صنعت گردشگری را نوآوری و به کارگیری استراتژی ها و روش های جدید عنوان کرد و گفت: قصد داریم این هدف خود را با افزایش هشت میلیون نفری گردشگران خارجی آغاز کنیم و برای دستیابی و رسیدن به این هدف بسیار مصمم و قاطع هستیم.
صنعت گردشگری ترکیه در یکسال گذشته به شدت متضرر شده و تعداد ورود گردشگران با 9 میلیون نفر کاهش به حدود 25 میلیون نفر رسیده است.
درآمد گردشگری این کشور به عنوان یکی از مهمترین منابع درآمد ارزی، نزدیک به 30 درصد افت کرده و بر اساس آمار موسسه آمار دولتی ترکیه در بخش صنعت گردشگری، در سال گذشته میلادی درآمد گردشگری ترکیه با 29.7 درصد کاهش نسبت به سال 2015 میلادی، به 22 میلیارد و 107 میلیون دلار افت کرده است.
براساس داده های وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه، در حالی که در سال 2015 میلادی 36 میلیون و 240 هزار گردشگر خارجی به ترکیه سفر کرده بودند، این رقم در سال گذشته به 25 میلیون و 352 هزار نفر افت کرد.
ترکیه امیدوار است در سال جاری میلادی، بخشی از ضررهای بزرگ اقتصادی در صنعت گردشگری در سال گذشته میلادی را جبران کند و بر همین اساس، دیدارها و سفرهای متعددی بین مقامات کشور ترکیه و کشورهای گردشگرفرست از جمله سه کشور مقصد سفر اخیر اردوغان انجام می شود.
یکی از اهداف مهم سفر اخیر اردوغان به سه کشور حاشیه جنوبی خلیج فارس نیز همین موضوع جذب گردشگران عربی به ترکیه است که بازار بزرگ، مهم و ارزآوری برای صنعت گردشگری ترکیه محسوب می شود.
*****
نهایی شدن تجارت آزاد ترکیه با کشورهای شورای همکاری خلیج فارس
دفتر ریاست جمهوری ترکیه روز چهارشنبه با انتشار گزارشی، از نهایی شدن توافقنامه تجارت آزاد میان ترکیه و کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس خبر داده و این موضوع را از جمله مهمترین دستاوردهای سفر رجب طیب اردوغان در سفر به سه کشور عربی منطقه و دیدار با مقامات عربستان سعودی در ریاض ذکر کرد.
در این گزارش، گسترش همکاری ها با شورای همکاری خلیج فارس یکی از مهمترین موضوعات سفر رئیس جمهوری ترکیه به سه کشور حاشیه جنوبی خلیج فارس عنوان شده و آمده است: اردوغان و پادشاه عربستان سعودی با نظر مثبت، نسبت به اجرایی شدن این توافقنامه تاکید کرد و پادشاه عربستان نیز دستور پیگیری نهایی شدن این توافقنامه را به مقامات مربوطه صادر کرد.
عربستان سعودی اعلام کرده که از گسترش روابط اقتصادی میان ترکیه و کشورهای خلیج فارس حمایت می کند و مقامات بحرینی نیز خواهان گسترش روابط اقتصادی میان ترکیه و کشورهای خلیج فارس هستند و اعلام کرده اند که موضوع را پیگیری خواهند کرد.
بنا به ادعای گزارش منتشر شده توسط دفتر ریاست جمهوری ترکیه، در صورت اجرایی شدن این توافقنامه، شرایط ایجاد یک اتحادیه گمرکی منطقه ای فراهم خواهد شد و ترکیه نقش فعال تری در مراودات تجاری به خصوص با کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس خواهد داشت.
در جلسه شورای هماهنگی میان ترکیه و عربستان سعودی نیز موضوع مشارکت بیشتر شرکت های ترک در پروژه های عربستان سعودی مطرح شد و حمد بن عیسی آل خلیفه پادشاه بحرین نیز از شرکت های ترک برای حضور در اجرای پروژه احداث دومین پل میان این کشور و عربستان سعودی دعوت کرد که این موضوع در نشست شورای اقتصادی مشترک میان ترکیه و بحرین نیز که قرار است اوایل ماه مارس سال جاری میلادی در استانبول برگزار شود، مطرح خواهد شد.
بنا به اعلام نهاد ریاست جمهوری ترکیه، ساخت مسجد در بحرین نیز از جمله توافق آنکارا و منامه بود که بر اساس آن، پادشاه بحرین در دیدار اردوغان از این کشور، خواستار احداث مسجدی بزرگ با ظرفیت 15 تا 20 هزار نفر در بحرین توسط معماران و مهندسان ترکیه شد که رئیس جمهوری ترکیه نیز با استقبال از این پیشنهاد، وعده تهیه طرحی برای احداث این مسجد را داد.
سالم مبارک الشافع سفیر قطر در آنکارا نیز در رابطه با سفر رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه به قطر گفت: این سفر در چارچوب همکاری های متقابل دو کشور و پس از دومین نشست کمیته ارشد راهبردی ترکیه - قطر که 18 دسامبر 2016 در طرابوزون برگزار شد، برنامه ریزی و انجام شد و در این دیدار حساس، موضوعات مهم متعددی از قبیل مسائل دو جانبه و منطقه ای در دستور کار دیدار رجب طیب اردوغان و شیخ تمیم بن حامد الثانی امیر قطر قرار گرفت.
وی اولویت بخشیدن به حل مشکلات مشترک بین ترکیه و کشورهای حوزه خلیج فارس را به سود طرفین دانست و اضافه کرد: هر دو کشور مایل به افزایش همکاری در حوزه اقتصادی و سرمایه گذاری هستند و تلاش بی وقفه ترکیه برای امضای قرارداد تجارت آزاد با کشورهای عضو شورای همکاری خلیج ادامه دارد که در این دوره، پیشرفت قابل توجهی نیز در همین راستا حاصل شد.
*****
عربستان در کانون مناسبات اقتصادی ترکیه
عربستان سعودی با حدود 6 میلیارد دلار مراوده اقتصادی، در کانون مناسبات اقتصادی ترکیه با کشورهای عربی قرار دارد.
ولید عبدالکریم ‏الخریجی سفیر ‏جدید عربستان سعودی در آنکارا پیش از سفر رئیس جمهوری و هیات بلندپایه ترکیه به عربستان، در گفتگوی رسانه ای، هدف ‏سفر رجب طیب اردوغان ‏رئیس جمهوری ترکیه ‏به ‏ریاض را ارتقای سطح همکاری ها میان دو ‏کشور اعلام کرد.
وی به همکاری های ‏اقتصادی میان دو کشور ‏نیز اشاره کرد و افزود: حجم ‏مبادلات بازرگانی ‏و خدماتی بین دو کشور ‏اکنون به پنج میلیارد ‏و 800 میلیون دلار رسیده که رقم پایینی است ‏و باید افزایش یابد. ‏
وی بیان کرد: شمار ‏گردشگران بازدید کننده ‏عربستانی از ترکیه به ‏طور قابل توجهی افزایش ‏یافته و رقم آن اکنون ‏در سال به نزدیک 500 هزار ‏نفر رسیده است.
سال گذشته نیز ‏هنگام سفر محمد بن ‏نایف ولیعهد عربستان ‏سعودی به ترکیه، چهار ‏توافقنامه همکاری میان ‏دو کشور به امضا ‏رسید.
کمیسیون ‏همکاری ترکیه - عربستان ‏سعودی هفته گذشته به ‏ریاست وزیران امور ‏خارجه دو کشور با هدف ‏بحث و رایزنی درباره ‏راههای تقویت همکاری ‏ها و روابط دو کشور ‏برگزار شد.
*****
سوداهای سیاسی اردوغان در مناسبات نزدیک با برخی کشورهای عربی
رجب طیب اردوغان که همواره در سالهای اخیر در سودای رهبری جهان اسلام به سر برده و با اقدامات خود، نشانه هایی از نقش آفرینی به سبک پادشاهان امپراطوری عثمانی بروز داده، خیالاتی رویایی و دست نیافتنی در سر دارد و اوضاع جهان اسلام در صحنه عمل نیز چندان مطابق میل او نبوده است.
بازیگران قدرتمندتر و مهمتری نظیر ایران و روسیه در جهان اسلام اوضاع را طوری دیگر رقم زده اند و ترکیه همواره تلاش داشته که علاوه بر نقش آفرینی خود، نقش این قدرت ها را نیز بی اثر کند که در عمل چندان موفق نبوده است.
ترکیه و عموما شخص اردوغان برای رسیدن به اهداف خود به سمت کشورهایی متمایل شده اند که با ایران، سوریه و عراق در منطقه خاورمیانه مناسبات خوبی ندارند و این اقدام ترکیه در واقع قرار گرفتن در جبهه مخالف جریان مقاومت در منطقه محسوب می شود و نشان دهنده تشکیل این ائتلاف جدید ولی شکننده است.
این اقدام ترکیه که در گذشته همواره با احتیاط کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس مواجه می شد، این روزها با تشدید اختلافات بین ایران و کشورهای عربستان، قطر و بحرین به علت بحران سوریه، یمن، عراق و سرکوب شیعیان بحرین، با اسقبال این کشورها واقع شده و شاید زمان شناسی اردوغان در شرایط کنونی راهی برای برون رفت از گره کور سیاسی و اقتصادی ای باشد که ترکیه در آن دچار شده است ولی به نظر می رسد که این چرخش ترکیه به سمت سه کشور عربی، هر چند که می تواند دستاوردهای سیاسی را برای اردوغان به دنبال داشته باشد، ولی بیشتر با اهداف اقتصادی دنبال می شود.
*****
مواضع نزدیک ترکیه به عربستان، بحرین و قطر در موضوع سوریه، عراق و یمن
دولت ترکیه که همواره تلاش کرده در معادلات سیاسی منطقه خاورمیانه یک پای ائتلاف های تشکیل شده باشد، اکنون با نگاهی سیاسی، امنیتی و ایدئولوژیک در مواجهه با محور ایران ـ سوریه و عراق، به سمت کشورهای عرب خلیج فارس متمایل شده و قصد دارد محوری جدید را تشکیل دهد ولی ناکامی ترکیه و به خصوص هم پیمانانش در منطقه آینده این ائتلاف را تیره نشان می دهد.
اردوغان سعی دارد کشورش را جایگزین مصر کرده و روابط خود را با بیشتر کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس بهبود ببخشید ولی تغییرات ناگهانی مواضع وی در خصوص بحرین که روزگاری وقایع داخلی آن را کربلایی دیگر نامیده بود و نیز ناکامی ترکیه در جنگ علیه داعش پس از حمایت های چند ساله و نیز تجاوز نظامی به خاک سوریه و عراق و تنش با این کشورها، چشم انداز این روابط را نامطمئن نشان می دهد.
ترکیه که قصد رهبری در خاورمیانه را دارد، با تشدید درگیری ها در داخل سوریه و به بهانه جنگ با داعش، ائتلافی شکننده با شرکت کشورهای حاشیه خلیج فارس از جمله عربستان و قطر تشکیل داد و حتی پایگاه های نظامی خود را در اختیار آنها قرار داد ولی در عرصه جنگ عملا تنها ماند که این امر موجب انتقاد سران این کشور شد و سفر اردوغان برای همراه کردن این کشورها در این زمینه نیز از این زاویه قابل تحلیل است.
با این حال، ترکیه همچنان به تلاش خود برای قانع کردن کشورهای عربی منطقه برای تشکیل دادن یک ائتلاف جدید عربی ـ ترکیه ادامه می دهد ولی شواهد نشان می دهد که طرف های عربی چندان تمایلی به این کار ندارند و تنها به حمایت در عرصه دیپلماسی بسنده می کنند.
مقامات سعودی در دیدار با رئیس جمهوری ترکیه به بررسی روابط دوجانبه و مسائل منطقه ای پرداخته و مقامات سیاسی و نظامی عربستان در این دیدار، امنیت ترکیه را امنیت کشور خود خوانده و اعلام کردند: در این راستا آماده همکاری در تمامی زمینه ها از جمله مبارزه با تروریسم و مبادله اطلاعات هستند.
مساله عراق و سوریه نیز یکی دیگر از محورهای دیدار اردوغان با مقامات عربستانی بود که در این خصوص، عربستان سعودی بر حمایت از مذاکرات آستانه و ژنو تاکید کرد و دو طرف بر سر اتمام عملیات موصل عراق، خروج داعش از عراق و سوریه و اجتناب از اقداماتی که موجب تنش های مذهبی می شود، به توافق رسیدند.
بنا به اعلام نهاد ریاست جمهوری ترکیه، مقامات عربستان در دیدار اردوغان اطلاعاتی در خصوص ادامه جنگ در یمن ارائه کردند و دو طرف بر لزوم طراحی ساز و کار جدید در زمینه شرکت یکپارچه مخالفان سوری در مذاکرات ژنو که قرار است طی هفته های آتی برگزار شود، به توافق رسیدند.
در این دیدار حساسیت های ترکیه در خصوص عدم استقرار حزب اتحاد دموکراتیک سوریه (پ.ی.د) و یگان‌های مدافع خلق سوریه(ی.پ.گ) در سوریه مطرح شد و دو طرف جهت حفظ تمامیت ارضی این کشور در این زمینه به توافق رسیدند.
رئیس جمهوری ترکیه نیز در این دیدارها ضمن بیان موضوع تشکیل منطقه امن و تاکید بر لزوم طرح مجدد آن اظهار کرد: تشکیل منطقه امن، تنها راه ممانعت و پیشگیری از موج پناهجویی و کشته شدن غیرنظامیان است.
همچنین، در دیدار مقامات ترک از عربستان سعودی موضوع همکاری در بخش صنایع دفاعی نیز مطرح شد و مقامات دو کشور بر سر تسریع خرید تسلیحات ساخت ترکیه از سوی عربستان سعودی به تفاهم رسیدند.
سالم مبارک الشافع سفیر قطر در آنکارا در رابطه با سفر رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه به قطر گفت: این سفر در چارچوب همکاری های متقابل دو کشور و پس از دومین نشست کمیته ارشد راهبردی ترکیه - قطر که 18 دسامبر 2016 در طرابوزون برگزار شد، انجام شده و در این دیدار حساس مسائل مهم متعددی از قبیل مسائل دو جانبه و منطقه ای در دستور کار دیدار رجب طیب اردوغان و شیخ تمیم بن حامد الثانی امیر قطر قرار دارد.
وی بیان کرد: قطر و ترکیه همواره به بررسی و رسیدگی جامع و ریشه ای به مسائل کنونی جهان اسلام از جمله موضوع فلسطین، سوریه، عراق و یمن تاکید کرده و هر دو کشور در زمینه تامین ثبات، امنیت و توسعه در منطقه همفکر بوده و همواره برای ارتقای آن تلاش کرده اند.
وی اولویت بخشیدن به حل مشکلات مشترک بین ترکیه و کشورهای حوزه خلیج فارس را به سود طرفین دانست.
پیش از سفر اردوغان به ریاض، محمد بن سلمان بن عبد العزیز، جانشین ولیعهد عربستان و وزیر دفاع این کشور در دفتر خود در المعذر با فکری ایشیک، وزیر دفاع ترکیه دیدار کرد و دو طرف در این دیدار به بررسی ابعاد مختلف همکاری‌های موجود میان دو کشور به ویژه در زمینه مسائل دفاعی و ادامه همکاری‌های نظامی به ویژه صنایع نظامی پرداختند.
تحولات منطقه خاورمیانه و اقدامات مشترک برای مبارزه با تروریسم از دیگر محورهای این دیدار بود.
رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه در سخنرانی خود در کشور بحرین بیان کرد: غم و اندوه ما در جغرافیای خاورمیانه مشترک است چرا که ما در اینجا گذشته و آینده مشترکی داریم و حوادث امروز در سوریه، عراق و لیبی معلوم نیست فردا در کدام کشور اتفاق بیفتد و به همین علت باید هرچه زودتر وارد عمل شویم.
این حرف اردوغان از سو کارشناسان با دو معنای متذکر شدن به کشورهای عربی در خصوص تهدیداتی مشابه سوریه و مصر و نیز اعلام شواهدی دال وخامت اوضاع داخلی و احتمال بروز چنین وقایعی در خود ترکیه تعبیر شد.
سفر اردوغان به کشورهای عربی حاشیه جنوبی خلیج فارس با اطلاع رسانی قطره چکانی در خصوص جزئیات این سفر همراه بود هنوز نکات دقیق توافق دو طرف تبیین نشده و به همین علت در روزهای آینده با مطرح شدن ابعاد توافقات به عمل آمده و نیز پس از انجام سفرهای مقامات دو طرف برای اجرای این توافقات طی ماههای آتی، بیشتر و بهتر قابل تحلیل خواهد بود.
خاورم/1905**انتشار دهنده: حسن فاخری

انتهای پیام /*

باشگاه مخاطبان ایرنا

برای ارسال نظرات از فرم پایین صفحه استفاده کنید.
فرستنده: *  
پست الکترونیک:
نظر:
ارسال یادداشت:
 
کد امنیتی
ارسال